LAPACHO-
Tabebuia impetiginosa
Lapacho (uit het Spaans, [lapačo])
Tabebuia impetiginosa is een plant die behoort tot de familie Bignoniaceae, die voornamelijk voorkomt in het Amazonewoud en andere tropische regio's van Midden- en Latijns-Amerika zoals, Brazilië, Bolivia, Peru, Paraguay en Noord-Argentinië. In dit gebied groeien verschillende verwante soorten, maar de rode schors wordt gewonnen uit de variëteiten Lapacho Colorado en Lapacho Morado.
Ipé (ook wel Lapacho genoemd) is een tropische hardhoutsoort uit Midden- en Zuid-Amerika die bekendstaat als een van de hardste en meest duurzame houtsoorten ter wereld. Vanwege de extreme dichtheid en sterkte wordt het vaak de "koning onder de hardhoutsoorten" genoemd. Ook dit is weer een voorbeeld van de veelzijdigheid van de natuur om ons heen.
Het binnenste deel van de schors wordt geoogst. De rest van de schors mag niet worden gebruikt, omdat deze niet zoveel waardevolle werkzame stoffen bevat. Na de oogst groeit de schors van de lapachoboom relatief snel weer aan. De boom loopt dus geen blijvende schade op.
De kruidenthee afkomstig uit Zuid-Amerika, ook wel de drank van de Inca’s genoemd. Hij wordt bereid uit de binnenste schors van de lapacho-boom (Latijn: Tabebuia serratifolia). In het Andesgebied kunnen deze bomen wel 700 jaar oud worden. Het is niet alleen een sierplant, maar heeft ook een hoge farmaceutische waarde.
T. impetiginosa wordt gebruikt als traditioneel geneesmiddel voor de behandeling van diverse aandoeningen en heeft pijnstillende, anti-oedemateuze, antibiotische en antidepressieve effecten. Bovendien kan de binnenste schors van deze boom worden verwerkt tot een kompres of geconcentreerde thee voor de behandeling van diverse inflammatoire huidaandoeningen.
De afgelopen jaren hebben veel onderzoeken aangetoond dat extracten of verbindingen geïsoleerd uit T. impetiginosa een breed scala aan farmacologische activiteiten vertonen, zoals activiteiten tegen obesitas, schimmels, psoriasis, als antioxidant, ontstekingsremmer en tegen kanker. Dit is met name prominent aanwezig in de immunofarmacologie. Het mechanisme van de ontstekingsremmende werking van het extract uit de binnenste schors van Tabebuia werd doorgaans bestudeerd via een moleculair-biologische benadering.
De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid varieert van 2–3 kopjes van 0,2 dl tot twee liter.
Bijwerkingen kunnen in zeldzame gevallen bestaan uit allergische irritatie van de luchtwegen of dermatitis (huidontsteking). Er zijn geen ernstige contra-indicaties. Relatieve contra-indicaties kunnen zijn: ernstige koorts en infectieziekten.
Werkingen en gebruik
De binnenste schors van de lapachoboom was een veelzijdig geneesmiddel bij de Inca’s. Ook de huidige inheemse bevolking van Zuid-Amerika gebruikt lapacho tegen allerlei ziekten. Pas in de tweede helft van de twintigste eeuw werd lapacho ook ontdekt door westerse onderzoekers en artsen. In Europa is lapacho vrijwel onbekend, maar in Noord-Amerika is het een populair geneesmiddel. Er worden veel gunstige effecten aan toegeschreven, waarvoor het wordt gebruikt, zoals ontgifting van het lichaam, verlaging van de bloedstolling en het vermogen om kankergroei te onderdrukken.
Aangezien het een natuurlijk antibioticum is, wordt lapacho ook aanbevolen bij verkoudheid en loopneus, maar ook bij ernstigere aandoeningen zoals bronchitis, sinusitis of aandoeningen van de luchtwegen. Bovendien zijn er aanwijzingen dat lapacho niet in te hoge doseringen mag worden gebruikt, met name bij koorts en infectieziekten. In zeldzame gevallen kunnen er allergische reacties optreden, verder zijn er geen bijwerkingen bekend. Daarom is het raadzaam om voor langdurig gebruik een arts te raadplegen.
Sommigen prijzen Lapacho aan als een soort wondermiddel dat zelfs kanker kan bestrijden, anderen vermoeden dat Lapacho-thee louter een placebo-effect heeft.
De werking tegen kanker is zeer omstreden, want de binnenste schors van de Lapacho-boom bevat weliswaar werkzame stoffen die tegen kanker kunnen helpen, maar als men Lapacho-thee sterk genoeg zou doseren om deze stoffen te laten werken, zou men last krijgen van zeer ernstige bijwerkingen.
De versterkende werking op het immuunsysteem en de antibacteriële werking zijn minder omstreden. Daarom is er ook zonder de hoop op hulp bij kanker een breed toepassingsgebied voor de lapacho.
Belangrijkste toepassingen:
-
Versterkend voor het immuunsysteem,
-
Genezende werking:
-
schimmelwerend,
-
antiviraal,
-
antibacterieel,
-
ontstekingsremmend,
-
toniserend,
-
zweetdrijvend,
-
pijnstillend,
-
kalmerend,
-
bloeddrukverlagend,
-
diuretisch,
-
Toepassingsgebieden:
-
Verkoudheid
-
Erysipelas
-
Rosacea
-
Griep
-
Gordelroos
-
Herpes
-
Insectenbeten
-
Malaria
-
Psoriasis
-
Schilferige huid
-
Spijsverteringsproblemen
-
Wonden
Algranti E, Mendonca EM, Ali SA, Kokron CM, Raile V. Occupational asthma caused by Ipe (Tabebuia spp) dust. J Investig Allergol Clin Immunol. 2005;15:81-83.
Amaral D, Vieira I, Salomão R, et al. The status of conservation of urban forests in eastern Amazonia. Braz J Biol.2012 May;72(2):257-65.
de Cássia da Silveira E Sá R, de Oliveira Guerra M. Reproductive toxicity of lapachol in adult male Wistar rats submitted to short-term treatment. Phytother Res. 2007 Jul;21(7):658-662.
Dinnen RD, Ebisuzaki K. The search for novel anticancer agents: a differentiation-based assay and analysis of a folklore product. Anticancer Res. 1997;17:1027-1033.
Drug Digest Web site. Pau D’arco. Accessed at www.drugdigest.org/ on July 27, 2012.
Felício AC, Chang CV, Brandão MA, Peters VM, Guerra Mde O. Fetal growth in rats treated with lapachol. Contraception. 2002;66:289-293.
Fetrow CW, Avila JR. Professional's Handbook of Complementary & Alternative Medicines. Philadelphia, PA: Lippincott Williams & Wilkins; 2004.
Gómez Castellanos JR, Prieto JM, Heinrich M. Red Lapacho (Tabebuia impetiginosa)--a global ethnopharmacological commodity? J Ethnopharmacol. 2009 Jan 12;121(1):1-13.
Maeda M, Murakami M, Takegami T, Ota T. Promotion or suppression of experimental metastasis of B16 melanoma cells after oral administration of lapachol. Toxicol Appl Pharmacol. 2008 Jun 1;229(2):232-238.
Maistro EL, Fernandes DM, Pereira FM, Andrade SF. Lapachol induces clastogenic effects in rats. Planta Med. 2010 Jun;76(9):858-862.
Memorial Sloan-Kettering Cancer Center Web site. Pau D’arco. Accessed at http://www.mskcc.org/cancer-care/herb/pau-d-arco on July 27, 2012.
Montbriand MJ. Past and present herbs used to treat cancer: medicine, magic, or poison? Oncol Nurs Forum. 1999;26:49-60; quiz 61-62.
US Congress, Office of Technology Assessment. Unconventional Cancer Treatments: OTA-H-405. Washington, DC: US Government Printing Office; 1990. Accessed online at http://www.cancertreatmentwatch.org/reports/ota.pdf on July 27, 2012.
Von der Pahlen MC. Pau d’arco (Tabebuia spp.). In Shanley P, Pierce AR, Laird SA, Guillen A (eds), Tapping the Green Market: Certification and Management of Non-Timber Forest Products. Earthscan, Sterling, Va. 2002, 89-90.
Woo HJ, Choi YH. Growth inhibition of A549 human lung carcinoma cells by beta-lapachone through induction of apoptosis and inhibition of telomerase activity. Int J Oncol. 2005;26:1017-1023.
Woo HJ, Park KY, Rhu CH, et al. Beta-lapachone, a quinone isolated from Tabebuia avellanedae, induces apoptosis in HepG2 hepatoma cell line through induction of Bax and activation of caspase. J Med Food. 2006;9:161-168.